Umowa jest zasadniczym narzędziem wymiany dóbr i usług, stanowi podstawę istnienia gospodarki kapitałowej. W obrocie gospodarczym funkcjonuje kilka rodzajów umów.
Prowadzenie własnego biznesu oprócz znajomości spraw finansowych i podatkowych wymaga również umiejętności budowania relacji z innymi uczestnikami. Relacje te często mają sformalizowany charakter, czego przejawem są umowy. Te istniejące w obrocie gospodarczym zawierane są przynajmniej przez jednego kupca i związane są z profilem jego firmy. Z tym, że wywołuje ona odpowiednie skutki prawne, dlatego że strony uzgodniły w oświadczeniach woli zamiar ich spowodowania.
Umowy dzieli się na:
- nazwane ( konkretnie uregulowane w przepisach prawa) i nienazwane(ich treść i nazwę ustalają strony posługując się dowolnie dokonanymi
postanowieniami), oraz umowy mieszane ( zawierają w swojej treści składniki
kilku umów),
- zobowiązujące ( jedna strona zwana wierzycielem może żądać od
drugiej strony zwanej dłużnikiem określonego zachowania) i rozporządzające (polegające
na rozporządzeniu swym prawem),
- umowy konsensualne (dochodzące do skutku przez obustronne oświadczenia woli stron), i
realne (wymagają dla swej ważności oprócz oświadczeń woli stron jeszcze dodatkowych czynności np. wydania rzeczy),
- odpłatne (wiążące się z uzyskaniem przez strony korzyści majątkowej) i nieodpłatne
(mające na celu nieodpłatne przysporzenie na rzecz drugiej strony)
Do często występujących w obrocie gospodarczym umów należą:
- UMOWA PRZYWŁASZCZENIA NA ZABEZPIECZENIE - to zabezpieczenie spłaty zobowiązania, np. kredytu, raty, któremu towarzyszy umowne przeniesienie własności zbywcy na nabywcę ,
- UMOWA SPONSORINGU - płatne świadczenie wykonywane przez sponsora (najczęściej będącego podmiotem gospodarczym) na rzecz innego podmiotu (sponsorowanego), w zamian za co ów sponsorowany zobowiązany jest do reklamowania, promowania sponsora lub jego dóbr i usług, informowania o samym sponsoringu i sponsorze ,
- UMOWA SPRZEDAŻY - sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność
rzeczy i wydać mu rzecz, a nabywca zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić zbywcy cenę. Przedmiotem umowy sprzedaży są rzeczy i prawa już istniejące jak i również przyszłe,
- FORFAITING - forma operacji rozliczeniowej która polega na skupie należności terminowych w postaci weksli, wykorzystywany przy operacjach międzynarodowych. Jego przedmiotem mogą być nie tylko weksle, ale także inne wierzytelności handlowe, które mogą być wykupione przed terminem ich wymagalności. Strona, nazywana forfaiterem, to instytucja finansowa, którą zazwyczaj jest bank, natomiast drugą stroną jest przedsiębiorca-eksporter, określany mianem forfaitystą, który sprzedaje towar lub świadczy usługę na rzecz podmiotu zagranicznego,
- UMOWA PORĘCZENIA - poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. W interesie poręczyciela leży dokładne określenie przedmiotu poręczenia,
- FRANCZYZA- umowa pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą, której przedmiotem jest franczyza, będąca sumą odpowiednich praw i obowiązków.To przepływ produktów, usług, technologii i know-how do franczyzobiorcy. Ma charakter obustronnie zobowiązujący. Należy do umów nienazwanych,
- UMOWA FACTORINGOWA - zawierana przez dostawcę dóbr lub usług (faktorant) oraz nabywcę wierzytelności (faktor). To forma finansowania firm poprzez wykup wierzytelności. Faktor (bank lub firma faktoringowa) nabywa krótkoterminowe wierzytelności, faktorant natomiast otrzymuje z tego tytułu konkretną zapłatę. Umowa taka łączy w sobie dwa składniki: cesję wierzytelności oraz pożyczkę, którą spłaca nabywca wierzytelności w drodze cesji. Umowa jest zawierana na czas bezterminowy ,
- UMOWA LEASINGOWA - finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swojego biznesu, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do użytkowania lub do używania i pobierania korzyści przez okres oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej zapłacie z tytułu zakupu rzeczy przez finansującego