W artykule 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT prawodawca określił szczególne procedury dotyczące dystrybucji towarów używanych, wytwór sztuki, rzeczy kolekcjonerskich i staroci w systemie VAT marża. Ustęp ten mówi, że przez definicję towary używane rozumie się ruchomy dobytek, w dobrym stanie do ponownego użytku w ich dotychczasowym stanie lub po naprawie. Charakterystykę tą stosuje się w sytuacji, kiedy asortyment używany sprzedawany jest przez podatnika, który kupił je lub sprowadził je z przeznaczeniem dalszej ich odsprzedaży (art. 120 ust. 4 ustawy o VAT).
System marża umożliwia opodatkowanie podatkiem VAT wyłącznie na dysproporcję pomiędzy kosztem zakupu a kosztem zbycia, a nie całokształt dochodów otrzymanych przez płatnika.
W tok ordynacji o podatku VAT, rozliczanie systemem VAT marża jest osiągalne wyłącznie w chwili, kiedy towary używane zostały nabyte od podmiotu niebędącego zarejestrowanym płatnikiem VAT albo oficjalnym płatnikiem podatku od wartości dodanej albo kiedy nabycie było dokonane od formalnego podatnika VAT, a dostawa, o której mówi akt prawny była zwolniona od akcyzy na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 ustawy o VAT oraz podatników VAT, w przypadku nałożenia podatku na tą dostawy w systemie VAT marża.
Zasada nałożenia podatku w systemie VAT marża jest poniższa: w sytuacji właściciela firmy, który wykonuje czynności opierające się na dostarczeniu asortymentu używanego, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonowanych oraz staroci nabytych wcześniej przez tego podatnika w zamyśle nadzorowanej przez niego firmy albo importowanych w celu ponownej sprzedaży. W takich przypadkach fundamentem nałożenia akcyzą od towarów oraz usług jest marża, stanowi ona różnicę pomiędzy całkowitym zyskiem ze zbycia, a sumą kosztu nabycia, zmniejszona o kwotę podatku.
Ponadplanowe ograniczenia w systemie VAT-marża
Możliwość zastosowania opodatkowania systemem VAT marża podpada
ograniczeniu wynikającemu z artykułu 120 ust. 10 ustawy o VAT. Z artykułu niniejszego wypływa, że stosowanie systemu VAT marży dotyczy tylko tych dystrybucji towarów używanych, jakie podatnik nabył od:
1) osoby prawnej, osoby fizycznej lub struktury organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która nie jest podatnikiem lub nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej
2) podatników, o ile przedmiotem nabycia były towary używane zwolnione od podatku na podstawie artykułu 43 ust. 1 pkt 2 lub nabycie nastąpiło od małego właściciela firmy, który korzysta ze zwolnienia z płacenia podatków
3) podatników, jeżeli dystrybucja tych towarów była opodatkowana w trybie marży
4) podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dystrybucja niniejszych towarów była zwolniona od podatku w myśl adekwatnych regulacjom załączonych w artykule 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113
5) podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dystrybucja tych towarów była obłożona podatkiem od wartości dodanej w myśl adekwatnych trybowi opodatkowania marży, a nabywca ma akty jednomyślnie stwierdzające nabycie towarów na tych zasadach
Reasumując, ażeby mieć możliwość użycia obliczenia podatku w systemie VAT marża, kupno musi być od niepodatnika, podatnika zwolnionego podmiotowo od podatku lub od podatnika, który przy dostawie skorzystał ze zwolnienia przedmiotowego lub tryb nałożenia podatku marży. Tłumacząc ogólnie, kupujący nie mógł odliczyć na poprzednim etapie podatku VAT.
Płatnicy podatkowi uprawnieni do stosowania specjalnego trybu rozliczania podatku VAT, o jakim mowa w art. 119 i 120 ustawy o VAT, nie posiadają konieczności wyszczególnienia na rachunku VAT swojej marży. W rachunku podają wyłącznie koszt należności ogółem.