Wierzyciele muszą sami egzekwować zaległe długi. Jeżeli robi się to w sposób nienależyty albo mało efektywny, powinno liczyć się z możliwością przedawnienia. Czasami też, to dłużnicy, działają celowo i wymigują się od uregulowania należnych zobowiązań, korzystając z luk prawnych i niewiedzy wierzycieli. W jaki sposób można zatem odzyskać swoje wierzytelności?
Kodeks Cywilny, w a szczególności art. 117 paragraf 2, mówi jasno, że po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia, przy czym zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.
Kiedy przedawniają się długi?
Główny czas, po którym egzekucja wierzytelności staje się niemożliwa, to dziesięć lat, liczonych od dnia, w którym powstał obowiązek wykonalności. Jednak ze względu na rozmaite rodzaje długów, czas przedawnienia roszczeń dla niektórych z nich został ustawowo skrócony do poniższych terminów:
- dla zobowiązań z tytułu umowy przewozu osób lub mienia, przedawnienie następuje po okresie 1 roku, licząc od dnia, w którym zobowiązanie stało się wymagalne lub od dnia, w którym nastąpił albo miał nastąpić przewóz
- dla zobowiązań mających związek z prowadzeniem przedsiębiorstwa i dla zobowiązań okresowych, przedawnienie następuje po okresie trzech lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie stało się wymagalne
- dla zobowiązań wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie uszkodzonych rzeczy, jak również dla roszczeń najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów na użytkowane rzeczy, przedawnienie następuje po okresie 1 roku, licząc od dnia, w którym zwrócone zostały dane rzeczy
- dla zobowiązań właściciela firmy z tytułu powstałej sprzedaży, przedawnienie następuje po okresie 2 lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie stało się wymagalne
- dla zobowiązań z tytułu weksli, przedawnienie następuje po okresie trzech lat (dla wystawcy weksla własnego) i 1 roku (dla indosantów), licząc od dnia płatności lub od dnia protestu
- dla zobowiązań z tytułu zawarcia umowy przedwstępnej, przedawnienie następuje w okresie 1 roku, licząc od dnia, kiedy miała być zawarta umowa właściwa
- dla zobowiązań z tytułu umowy o dzieło, przedawnienie następuje po okresie 2 lat, licząc od dnia, w którym nastąpiło oddanie dzieła, lub w którym powinno nastąpić oddanie działa
Jeżeli nieuczciwy kontrahent, podczas rozprawy sądowej powoła się na przepis przedawniania roszczeń i udowodni, że ten termin minął, to egzekucja wierzytelności będzie niemożliwa. Należy więc wszczynać postępowanie sądowe wobec dłużników już po upływie sześciu miesięcy od terminu powstania zobowiązania finansowego.