Kontrahenta, który spóźnia się z zapłatą należnych zobowiązań finansowych, można ukarać odsetkami naliczanymi za czas opóźnień. Zezwala na to K.C., regulujący wszystkie umowy cywilnoprawne. Jak zatem naliczyć odsetki za zwłokę?
Zasady sporządzania noty odsetkowej
Nota odsetkowa, inaczej nazywana też monitem zaległości, musi zawierać wszelkie informacje dotyczące powstałych wierzytelności. Składa się między innymi z:
- daty sporządzenia dokumentu
- rodzaju powstałych zobowiązań
- danych wierzyciela i danych dłużnika
- podpisu osoby upoważnionej do sporządzenia noty
- terminu kiedy należy uregulować powstałe zadłużenie wraz z odsetkami
- terminu opóźnień w spłacie
- wskazania sposobu uregulowania płatności
- kwoty powstałych zobowiązań i należnych od niej odsetek
Terminy naliczania odsetek
W myśl art. 481 Kodeksu Cywilnego, jeśli odbiorca opóźnia się ze spłatą należności, wierzyciel ma prawo żądać odsetek za czas spóźnienia. Procedurę obliczania odsetek można rozpocząć od pierwszego dnia zalegania z płatnościami, przy czym:
- jeżeli termin zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, tzn. w święto czy w niedzielę, wówczas ulega on przesunięciu na kolejny dzień, nie będący ustawowo wolnym od pracy (np. z niedzieli na poniedziałek)
- jeżeli termin zapłaty przypada na inny dzień wolny od pracy, np. na sobotę, wówczas nie ulega on przesunięciu
Jak wyliczyć należne odsetki
Kodeks Cywilny reguluje umowy cywilnoprawne, dlatego też w zapisach umowy między stronami nie wolno zawrzeć odsetek większych niż 4-krotna stopa lombardowa NBP. Natomiast jeśli stopa odsetkowa nie była odrębnie ustalona postanowieniami umowy cywilnoprawnej, należy zastosować się do artykułu 481 par. 2 Kodeksu Cywilnego
K.C., zezwalającego na stosowanie odsetek ustawowych. Od 2008 roku wynoszą one 13% należności w skali rocznej.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późn. zm.):
- Art. 482.
§ 1. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
§ 2. Przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe. - Art. 359.
§ 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
§ 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego. - Art. 481.
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
§ 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.