Fundusz pracy – publiczny fundusz celowy, działający od 1990 roku.
Cel działania – promowanie zatrudnienia, aktywizacja zawodowa, zmniejszania wyników bezrobocia.
Źródło przychodów – przymusowe składki płacone przez zatrudniających za przyjętych do pracy pracowników oraz przez osoby prowadzące firmy oraz finansowanie z kiesy państwa oraz budżetu UE.
Zastosowanie – zasiłki dla nieaktywnych zawodowo, prace interwencyjne, prace publiczne, szkolenia oraz przekwalifikowywanie osób nieaktywnych zawodowo.
Płacący opłaty ubezpieczeniowe za przyjęte do pracy osoby, płacą ratę na Fundusz Pracy – obowiązek ten ustala ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o propagowaniu zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.). Przymus taki następuje, gdy są wypełnione razem dwie przesłanki:
podstawa wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne oraz rentowe – w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca – musi odpowiadać co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu,
powstały obowiązkowe (a nie dobrowolne) ubezpieczenia emerytalno – rentowe
Jak widać, pracodawca ma przymus płacić za zatrudnionego ratę na Fundusz Pracy wyłącznie wtedy, gdy suma, która stanowi zasadę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne oraz rentowe, wynosi w rozliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Przy czym dla:
osób wykonujących pracę w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności lub chwilowego aresztowania wynosi minimum 50% minimalnego honorarium za pracę,
zatrudnionego w pierwszym roku pracy honorarium to wynosi minimum 80% wysokości minimalnego honorarium za pracę
Umowa o pracę
Przy zasądzeniu powstania przymusu zapłacenia składek na Fundusz Pracy, należy wziąć pod uwagę przychód będący podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w rozliczeniu na czas miesiąca. Oznacza to, że jeżeli ubezpieczony miał przychód wyłącznie za część miesiąca, potrzeba dokonać właściwych obliczeń i dopiero na ich zasadzie określić istnienie lub brak wspomnianego przymusu naliczania składek na ten fundusz. Przypadek taki będzie miał miejsce w razie zawiązania umowy o pracę w czasie miesiąca, ale także w przypadku korzystania przez zatrudnionego z wypoczynku nieodpłatnego, czy też pobytu na zwolnieniu L4.
Umowa cywilnoprawna
Rata na Fundusz Pracy jest należna również za osoby wykonujące pracę na zasadzie umowy zlecenia albo agencyjnej albo innej umowy o wykonanie usług, do której w myśl przepisów Kodeksu Cywilnego stosuje się normy dotyczące zlecenia. W sytuacji, kiedy zleceniodawca (jako osoba fizyczna) przyjmuje do pracy tylko zleceniobiorców, to za osoby te nie płaci składek na Fundusz Pracy. Nie ma to przełożenia na zleceniodawców, będących jednostkami organizacyjnymi.
Umowa o pracę + umowa cywilnoprawna
Jeżeli sumy będące podstawą wymierzania składek na ubezpieczenia emerytalne oraz rentowe wypływają z różnych źródeł, to konieczność opłacania składek na FP powstaje wtedy, gdy koszt stanowiący zasadę wymiaru składek z tych tytułów wynosi minimum najmniejsze uposażenie za pracę.
UWAGA!!!
Raty na Fundusz Pracy nie opłaca się za osoby, które osiągnęły wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn. Dotyczy to zarówno zatrudnionych na umowę o pracę ale i zatrudnionych na umowę zlecenie.